PM Modi May Visit US: पंतप्रधान नरेंद्र मोदी येत्या सप्टेंबर २०२५ मध्ये संयुक्त राष्ट्रसंघाच्या महासभेच्या UNGA ८०व्या सत्रात भाषण करणार असल्याची शक्यता आहे. संयुक्त राष्ट्रसंघाने जाहीर केलेल्या तात्पुरत्या वक्त्यांच्या यादीत भारताच्या “प्रमुख शासकीय व्यक्ती” Head of Government चे नाव समाविष्ट आहे, जे २६ सप्टेंबर रोजी सकाळी भाषण करतील. याच दरम्यान, पंतप्रधान मोदी यांचा अमेरिका दौरा होण्याची शक्यता आहे, जिथे ते अमेरिकेचे राष्ट्राध्यक्ष डोनाल्ड ट्रम्प यांच्यासोबत द्विपक्षीय चर्चा करू शकतात. हा दौरा भारत-अमेरिका व्यापारातील तणावाच्या पार्श्वभूमीवर होत आहे, ज्यामुळे याकडे सर्वांचे लक्ष लागले आहे.
UNGA सत्राचा तपशील
संयुक्त राष्ट्रसंघाच्या ८०व्या सत्राची सुरुवात ९ सप्टेंबर २०२५ रोजी होईल, तर उच्चस्तरीय सामान्य चर्चा (General Debate) २३ ते २९ सप्टेंबर दरम्यान होईल. परंपरेनुसार, ब्राझील पहिला वक्ता असेल, त्यानंतर अमेरिका. अमेरिकेचे राष्ट्राध्यक्ष डोनाल्ड ट्रम्प २३ सप्टेंबर रोजी UNGA व्यासपीठावरून आपले पहिले भाषण करतील, जे त्यांच्या दुसऱ्या कार्यकाळातील पहिले UNGA भाषण असेल. तात्पुरत्या यादीप्रमाणे, २६ सप्टेंबर रोजी भारतासह इस्रायल, चीन, पाकिस्तान आणि बांगलादेशचे प्रमुख शासकीय व्यक्तीही भाषण करतील. ही यादी तात्पुरती आहे, आणि पुढील काही आठवड्यांत यात बदल होण्याची शक्यता आहे.
भारत-अमेरिका व्यापार तणाव
पंतप्रधान मोदी यांनी यंदा फेब्रुवारी २०२५ मध्ये वॉशिंग्टन डीसी येथे ट्रम्प यांची भेट घेतली होती. या भेटीत दोन्ही नेत्यांनी ऑक्टोबर-नोव्हेंबर २०२५ पर्यंत परस्पर फायदेशीर, बहुक्षेत्रीय द्विपक्षीय व्यापार कराराच्या (BTA) पहिल्या टप्प्यावर चर्चा करण्याचे ठरवले होते. मात्र, व्यापारी चर्चा सुरू असतानाच ट्रम्प यांनी भारतावर एकूण ५० टक्के आयात शुल्क लादले, ज्यात भारताच्या रशियन तेल खरेदीवर २५ टक्के अतिरिक्त शुल्काचा समावेश आहे. हे शुल्क २७ ऑगस्ट २०२५ पासून लागू होणार आहे.
भारताच्या परराष्ट्र मंत्रालयाने या शुल्कांना “अन्याय्य आणि अवास्तव” म्हटले आहे. मंत्रालयाने स्पष्ट केले की, “कोणत्याही प्रमुख अर्थव्यवस्थेप्रमाणे, भारत आपले राष्ट्रीय हित आणि आर्थिक सुरक्षा यांचे रक्षण करण्यासाठी सर्व आवश्यक पावले उचलेल.” याच पार्श्वभूमीवर, अमेरिकेची एक व्यापारी शिष्टमंडळ २५ ऑगस्टपासून भारतात येणार आहे, जे प्रस्तावित व्यापार कराराच्या सहाव्या फेरीसाठी चर्चा करेल. दोन्ही देश ऑक्टोबर-नोव्हेंबर २०२५ पर्यंत या कराराचा पहिला टप्पा पूर्ण करण्याच्या प्रयत्नात आहेत.
आंतरराष्ट्रीय संदर्भ
यंदाचे UNGA सत्र इस्रायल-हमास युद्ध आणि युक्रेन संघर्षाच्या पार्श्वभूमीवर होत आहे. ट्रम्प यांनी आपल्या दुसऱ्या कार्यकाळातील पहिल्या सहा महिन्यांत अनेक आंतरराष्ट्रीय संघर्ष सोडवल्याचा दावा केला आहे, ज्यात आर्मेनिया-अझरबैजान, कंबोडिया-थायलंड, इस्रायल-इराण, रवांडा-कॉंगो, इजिप्त-इथिओपिया आणि सर्बिया-कोसोवो यांचा समावेश आहे. त्यांनी मे २०२५ मधील भारत-पाकिस्तान संघर्ष थांबवण्याचे श्रेयही घेतले आहे, परंतु भारताने यात अमेरिकेच्या मध्यस्थीचा दावा फेटाळला आहे.
मोदींच्या दौऱ्याचे महत्त्व
पंतप्रधान मोदींचे हे संभाव्य अमेरिका भेट आणि UNGA मधील भाषण जागतिक राजकारण, व्यापार आणि शांतता यावर भारताची भूमिका स्पष्ट करणारे ठरेल. संयुक्त राष्ट्रसंघ मुख्यालयातील सप्टेंबरमधील हे सत्र “सर्वात व्यस्त राजनैतिक हंगाम” म्हणून ओळखले जाते. मोदींच्या भाषणात जागतिक शांतता, सुरक्षा आणि व्यापार यासारख्या मुद्द्यांवर भारताची ठाम भूमिका मांडली जाईल, अशी अपेक्षा आहे.
